تحلیلگر: رویکرد عملیاتی قیمتگذاری بنزین برای اقتصاد ایران مناسبتر است
در شرایط کنونی، پرسش اساسی این است که کدام رویکرد به شرایط فعلی اقتصاد ایران نزدیکتر است؟رویکرد اقتصادی بهمعنای تعیین قیمت بنزین بر اساس هزینه فرصت صادراتی و اعمال مالیات انرژی است. رویکردی که در اقتصادهای ( بازار ) رقابتی با حملونقل عمومی قوی و استانداردهای سختگیرانه مصرف، کارآمدتر است.در مقابل، رویکرد عملیاتی متکی بر هزینه داخلی تولید است. یعنی قیمتگذاری بنزین بر پایه هزینه واقعی پالایش، بدون درنظرگرفتن قیمت صادراتی نفت خام. تحلیل هزینه–فایده نشان میدهد که در شرایط امروز ایران—بودجه تحت فشار، تورم بالا، تحریم، و نبود زیرساخت حملونقل عمومی—اجرای رویکرد اقتصادی میتواند شوک تورمی بزرگ و نارضایتی اجتماعی ایجاد کند، بدون آنکه الزماً مصرف را کاهش دهد. در مقابل، رویکرد عملیاتی از شوکهای قیمتی جلوگیری میکند، فشار بودجهای را کاهش میدهد و امکان مدیریت تدریجی یارانهها را فراهم میسازد. البته به شرط آنکه با اصلاحات مکمل همراه شود: اولا بهروزرسانی قوانین انرژی در داخل انجام شود. ثانیا جلوگیری از انباشت زیان پنهان در پالایشگاهها و ثالثا هماهنگی با سیاست اسقاط و استاندارد مصرف و رابعا کنترل شدید بر زنجیره تولید تا مصرف برای ممانعت از قاچاق و بیش مصرفی.در مجموع میتوان گفت تعیین قیمت بر مبنای هزینه داخلی تولید، در کنار مجموعهای از اصلاحات ساختاری، در شرایط فعلی ایران واقعبینانهتر و کمریسکتر است.