جمعه ۲۷ شهریور ۱۴۰۵·۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶
راهبرد ایرانی دریچه‌ای به اخبار و تحلیل‌های روز جهان و ایران
پرونده‌های فعال همه پرونده‌ها
۱۵۸ روز پیش
دریانوردیتنگه هرمز

کارشناس روسیه: محاصره تنگه هرمز به زیان آمریکا و متحدانش است

وحید حسین‌زاده می‌گوید محدودیت در تنگه هرمز با افزایش قیمت جهانی انرژی، تورم و هزینه‌های تولید، اقتصاد آمریکا را تحت فشار قرار می‌دهد.

دکتر وحید حسین زاده، دکترای روابط بین‌الملل و کارشناس مسائل روسیه:

اعلام موضع اخیر واشنگتن مبنی بر جلوگیری از عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، پس از ناکامی مذاکرات اسلام‌آباد، نشانه‌ای از تلاش آمریکا برای بازتعریف موازنه قدرت در یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است. با این حال، چنین راهبردی، برخلاف ظاهر تهاجمی آن، می‌تواند بیش از آنکه به ایران آسیب بزند، منافع ایالات متحده و متحدانش را تحت فشار قرار دهد.

نخست باید توجه داشت که تنگه هرمز شاه‌راه اصلی انتقال نفت و گاز مایع از خلیج فارس به بازارهای جهانی است. هرگونه محدودیت در این مسیر، بلافاصله به افزایش قیمت جهانی انرژی منجر می‌شود. در شرایطی که اقتصاد آمریکا همچنان با چالش‌های تورمی دست‌وپنجه نرم می‌کند، جهش قیمت نفت می‌تواند به افزایش هزینه‌های تولید، حمل‌ونقل و در نهایت فشار بر مصرف‌کننده آمریکایی بینجامد. این امر نه‌تنها رشد اقتصادی را کند می‌کند، بلکه از نظر سیاسی نیز برای دولت آمریکا هزینه‌زا خواهد بود.

دوم، متحدان اصلی آمریکا، به‌ویژه در اروپا و شرق آسیا، وابستگی بالایی به انرژی عبوری از تنگه هرمز دارند. کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و بسیاری از اقتصادهای اروپایی، بخش قابل توجهی از نفت وارداتی خود را از این مسیر تأمین می‌کنند. محدودیت در تنگه، باعث افزایش شدید هزینه انرژی برای این کشورها شده و در نتیجه، شکاف‌هایی در ائتلاف‌های غربی ایجاد می‌کند. در چنین شرایطی، واشنگتن ممکن است با نارضایتی شرکای خود مواجه شود که خواهان ثبات بازار انرژی هستند، نه تشدید بحران.

سوم، بازار انرژی جهانی به‌شدت به انتظارات روانی حساس است. حتی تهدید به انسداد یا محدودیت در تنگه هرمز می‌تواند باعث نوسانات شدید قیمتی شود. این نوسانات، فرصت‌هایی برای رقبا مانند روسیه فراهم می‌کند تا از افزایش قیمت‌ها بهره‌برداری کرده و درآمدهای انرژی خود را تقویت کنند. در نتیجه، سیاستی که با هدف مهار یک رقیب طراحی شده، ممکن است به تقویت رقیب دیگر بینجامد.

در نهایت، باید در نظر داشت که آمریکا در سال‌های اخیر با افزایش تولید نفت و گاز شیل، تا حدی از وابستگی مستقیم به خلیج فارس فاصله گرفته است، اما همچنان به ثبات بازار جهانی انرژی وابسته است. هرگونه اختلال در این بازار، به‌طور غیرمستقیم اقتصاد آمریکا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در مجموع، اگرچه اقدام احتمالی آمریکا برای محدودسازی عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز می‌تواند در کوتاه‌مدت به‌عنوان اهرم فشار تلقی شود، اما در میان‌مدت و بلندمدت، تبعات اقتصادی و ژئوپلیتیکی آن به‌گونه‌ای است که ممکن است بیش از ایران، به ضرر خود آمریکا و متحدانش تمام شود.