غفاری: جانشینی رهبری در میانه جنگ نیازمند عقلانیت حکمرانی است

دکتر مصطفی غفاری، عضو هیئت علمی دانشگاه در مطلبی با عنوان گذر از پیچیدگی جنگ و جانشینی با ارتقای عقلانیت حکمرانی:

تحولاتی که از سر می‌گذرانیم یا پیش روی ما هستند، شتابان‌تر از همیشه‌اند و پیچیده و پیچده‌تر می‌شوند.

ماجرای جانشینی رهبری در میانه جنگ شاید کانون این پیچیدگی‌ها باشد. وارد این مناقشه که اول باید کدام را حل کرد نمی‌شوم؛ اما نگرش یک‌سویه به این گره تودرتو حتما نادرست است.

هرچه هست، در این میان، به ارتقای عقلانیت نیازمندیم تا تصمیمی بگیریم که هم دست ما را در جنگ بالا ببرد و هم پیشران سیاست آینده کشور با نقش کانونی رهبری باشد.

این عقلانیت چندلایه ناگزیر باید بیش‌ازهمه معطوف به منبع اصلی قدرت یعنی مردم باشد؛ مردمی که به شهادت رهبر شهید انقلاب، مؤمن‌اند.

دست‌کم سه‌لایه از مردم را باید شناسایی کرد و برای هر کدام نسبت به وضع کنونی طراحی کنش راهبردی داشت:

۱. بدنه انقلابی را باید خروشان نگه داشت؛ به‌نحوی که پایگاه اجتماعی نظام در صحنه نقش‌آفرینی کند؛ اما نه با خشونت علیه گروهی دیگر از مردم.

بلکه ناظر به جذب لایه‌های میانی‌تر چه با استدلال و تحلیل چه با جریان‌سازی عواطف و به دست‌گرفتن جریان اصلی در میدان و خیابان و ... .

۲. هسته سخت نظام شامل گروه عمده دیگری است که گاه نادیده گرفته می‌شوند:

عامه مردم که ممکن است بی‌تفاوت به نظر برسند را باید دریافت؛ بدون آنها نه می‌توان سپر دفاعی ایران در برابر جنگ سخت را ساخت نه می‌توان از کمند جنگ نرم گریخت.

رهبری آینده هم بدون آنها معنا ندارد؛ اگر شکل هم بگیرد، فرو خواهد ریخت.

۳. لایه مخالفان نظام را در کوتاه‌مدت می‌توان مهار کرد و به انفعال کشید اما جز در موارد ضرورت و واکنشی، نباید تقابل فعال و به‌ویژه خشونت‌باری با آنها رقم زد.

این حساسیتی است که نظام حکمرانی با میدان‌داری لایه انقلابی باید بیش از همیشه درنظر بگیرند.

در بلندمدت (پس از جنگ و استقرار رهبری جدید) نیز باید حداکثر تلاش برای مفاهمه و جذب خواست‌های آنها در چارچوب نظام سیاسی صورت گیرد. به‌ویژه که می‌دانیم محرک اصلی آنها حس بی‌آیندگی و نمایندگی نشدن در سطوح سیاسی بوده است.

در این روزهای دشوار، نظام حکمرانی با مدیریت هوشمند این سه‌لایه برگ برنده گذر از شرایط فعلی را در دست خواهد داشت.

به عنوان یک توصیه حیاتی و تعیین‌کننده، نظام حکمرانی باید نسبت به مدیریت هیجانات بدنه انقلابی که سوگوارند بیشترین اهتمام را داشته باشند.

میراث حکمرانی رهبر شهید به ما می‌گوید که باید عواطف خالصانه را خردمندانه برای گسترش چتر مردم‌سالاری دینی به‌کار گرفت.

عواطف جریحه‌دار شده ما باید بر دشمن خارجی متمرکز شود، نه عامه هم‌وطنان و نه حتا مخالفانی که فعالیت خشونت‌باری ندارند.

هرچند در میانه جنگی همه‌جانبه‌ایم اما نباید اجازه دهیم جز قربانیان مستقیم جبهه صهیونی، ایران ما خونی ریخته بر خاکش ببیند.